woensdag 4 juni 2014

DE EMOTIE VAN GEUREN



Vissersscheepjes bij eb in Bretagne
 
    De opdracht  van de schrijfgroep
    was   'GEUR'

 
 
 
 
 
 
 
 
 




Een geur, plotseling opgevangen, doet je redeloos verlangen

naar die heerlijke vakantiedagen in Bretagne, aan het strand.

Het eindeloze warme zand, een kleverige kinderhand, de geur van

algen en van wier en van 'Moules Frites', in dat kleine restaurant.



De zuigende modder, tijdens eb door ons bewandeld,

de verveloze scheepjes, hulpeloos gekanteld, dragen nog de

geur van dieselolie en van teer, van zoutdoortrokken hout, en in

een kratje dat vergeten is, een vleug van licht bedorven vis.



De geur van zondoorstoofde keien, waartussen stekelige planten hun

kruidige aroma's in de warme lucht verspreiden, tot ze later weer

verzwolgen worden door het woest aanrollend water van het opkomend getij,

dat onder invloed van de maan altijd en eeuwig door zal gaan.



De warme geur van 'gaufres' uit het kraampje op de pier, de crêpes

met rum, de chantilly, Mor Braz, 't Bretonse bier, de bitterzoete cider en de

honinglikeur,  de zelf gevangen oesters met hun zilte smaak en geur...

Het zijn de emoties van de geuren, die mijn herinneringen kleuren.





Anneke Koehof ©

3 juni 2014
 

 



 





maandag 12 mei 2014

HET SLOT

                                                                                       



Een geleend plaatje uit de Bouquetserie
De opdracht :

schrijf een

Bouquetreeksverhaal,

het mag best een beetje

ondeugend zijn. 
 
 
fictie 
 
 
 






HET SLOT   (Een Bouquetreeksverhaal)




Er was post.

'Sud Romance'

'Uw reisorganisator naar Griekenland'.



Opgewonden las Olga de bijbehorende brief.


Geachte mevrouw,

Gefeliciteerd met de door u gewonnen prijs! Uw romantische reisverhaal over Griekenland was zo boeiend en knap geschreven dat de juryleden unaniem waren in hun oordeel: u bent uitgekozen om een week met de bekende schrijver Eric Schuytenvoerder op Kreta door te brengen. Voor alles wordt gezorgd...



Eric Schuytenvoerder, de knapste jongen van school, waar ze toen stapelverliefd op was, maar die haar niet zag staan. Ze droomde weg en zag hem voor zich, zoals hij in de jaarlijkse toneelvoorstelling de rol speelde van de 'jeune-premier'. Natuurlijk was zijn tegenspeelster het mooiste meisje van de klas, waarvan Olga smalend dacht dat ze haar eigen teksten niet eens begreep.

Hij was een beroemd schrijver geworden, een graag geziene gast in de bekende talkshows, al woonde hij tegenwoordig in Griekenland. In de woonbladen had ze zijn huis gezien: 'een voormalig vissershuis, fraai verbouwd, met patio en uitzicht over de blauwe zee.'

Daar schreef hij zijn bestsellers in eenzaamheid, want hij kon bij het schrijven niemand om zich heen velen, en al helemaal geen vrouwen, die waren hem te veeleisend.

Oh, hoe anders zou zij dat aanpakken, van haar zou hij geen last hebben.

Ze zou op kousenvoeten door zijn 'fraai verbouwde vissershuis' gaan, de grote schrijver met rust laten, hem verwennen met de heerlijkste hapjes, zijn bed opmaken met het fijnste koele linnen, bijna onzichtbaar, altijd geduldig, een glimlach om de lippen. Ze zou zich onmisbaar maken en wachten op de dag dat hij aan haar voeten zou neerknielen om haar, Olga, ten huwelijk te vragen...

Maar ze was al getrouwd, met Ton, die lieve betrouwbare Ton, die haar op zijn manier aanbad, al was die manier niet de hare, niet wat ze van een romantisch huwelijk had verwacht...

Maar ja, als de kraan stuk was repareerde hij hem, hij maaide het gras, deed zijn vuile sokken zelf in de was en zorgde dat ze niets tekort kwam.

En zij vond haar romantiek in het schrijven van liefdesverhalen, die ze deelde met haar lees en schrijfclubje, je kon niet alles hebben in het leven.



Toen Eric Schuytenvoerder zijn naam verbond aan deze prijsvraag aarzelde ze geen moment en schreef, zoals gevraagd, een spannend en romantisch verhaal, dat zich uiteraard in Griekenland afspeelde. Het verhaal was zelfs aan de ondeugende kant, ze had nog geaarzeld of het wel kon...



Ze liet het aan Ton lezen, even zag ze hem de wenkbrauwen fronsen, maar daarna grinnikte hij.

'Moet je doen schat, wie niet waagt wie niet wint, misschien houd je er een leuk reisje aan over, je kunt wel een kleurtje op je wangen gebruiken'.

Ja, ja, dacht ze, je weet gewoon dat ik toch niet in de prijzen val, anders liet je me niet zo makkelijk gaan met een oude liefde, al was die onbeantwoord...

Maar hij meende het, had zelfs de dikke envelop met haar verhaal van duizend woorden naar de brievenbus gebracht.



En nu deze brief, ze had de prijs gewonnen! Wat zou Ton hier van zeggen, ze had hem pas nog verweten zo lomp en onromantisch te zijn...

Wonder boven wonder zag Ton er de grap van in.

'Gaan, zo'n buitenkansje krijg je nooit meer!'



De avond voor haar vertrek vrijden ze. In haar fantasie was het Eric die haar betastte, Ton genoot.

'Ik heb iets moois voor je,' fluisterde hij. Hij kroop naar het voeteneind en trok haar iets aan. Een lingeriesetje?


'Klik', wat was dat?

'Je mag kijken.'

'Godverdomme, wat flik je me nu?'

'Ik heb het sleuteltje' antwoordde hij, het glinsterde in zijn hand.



---


De ontvangst in het afgesproken hotel was allerhartelijkst. Het was avond, duizenden sterren flonkerden aan de fluwelen hemel. Een hotelbediende bracht haar naar boven.

'Er wordt op u gewacht, mevrouw'.

De kamer was donker, onzeker stapte ze naar voren, iemand pakte haar hand en ze ervoer een zachte ademtocht, haar ogen werden bedekt. Ze werd op een bed gelegd en voelde zachte strelingen.


'Klak,' Hoe kon dit?

'Je dacht toch niet dat ik je aan een ander gun?'

'Ton?'

'Dit is niet het slot, dit is het begin,'antwoordde hij teder.





Anneke Koehof ©

3 april 2014

vrijdag 9 mei 2014

WEESPERPLEIN




Weesperplein

De zon schijnt die 1e maart in 1943, het weer trekt zich niets aan van de oorlog.

Hanneke loopt zo dicht mogelijk langs de huizen, alsof ze daar woont en elk moment een portiek binnen kan gaan. Ze is op weg naar de Joodse Invalide, waar opoe is opgenomen, het ging echt niet langer thuis.

Muiderschans heet de straat sinds vorig jaar. Sarphatistraat klinkt te Joods volgens de Duitsers, maar niemand gebruikt die nieuwe naam.


Ondanks de zon draagt ze haar lange shawl, waardoor de zo gehate gele ster aan het oog wordt onttrokken. 

Bijna vier maanden woont ze nu bij haar tante in de Vrolikstraat.

Ook toen kwam ze bij opoe vandaan, ze liep naar huis in de Pretoriusstraat, zag de Duitse legerauto en wist meteen dat het mis was. Er stonden soldaten bij de auto en onder het opwaaiend zeil zag ze de bovenburen zitten. Als aan de grond genageld bleef ze staan.

'Weiterlaufen', schreeuwde een soldaat en gaf haar een por met zijn geweer. Struikelend liep ze door.

Toen ze voorzichtig omkeek zag ze haar ouders naar buiten komen. De kleine Sara op de arm van haar moeder en Gerton aan haar hand. Daarachter haar vader en grootvader, ieder met een koffertje.

Heel even keek haar moeder haar kant op, maar ze wendde gelijk haar blik weer af, alsof ze vreemden waren.

De Duitse soldaat liep een paar stappen in Hanneke's richting.

'Schnell, schnell', riep hij dreigend.

Ze holde naar de Vrolikstraat waar ze buiten adem en overstuur bij tante Geesje aanbelde.

'Kind, kom gauw binnen, wat is er gebeurd?' vroeg haar tante geschrokken.

'Ze zijn opgehaald', snikte Hanneke, 'en wat moet ik nu, wat moet ik nu?'

Tante Geesje trok haar naar binnen en troostte haar tegen beter weten in.

'Jij blijft voorlopig hier,' zei ze, je kan daar niet meer naartoe'.

Tante Geesje, getrouwd met Hanneke's oom, was niet Joods en daardoor

gevrijwaard van deportatie. Om haar niet in gevaar te brengen had oom Hartog zich aangemeld; behalve een briefkaart uit Vught hoorden ze niets meer van hem.

De volgende dag besloot tante Geesje naar de Pretoriusstraat te gaan om wat kleding van Hanneke op te halen, maar de deur was dichtgespijkerd en toen ze door het raam naar binnen keek zag ze dat de huiskamer helemaal leeg was, de gordijnen waren van de roedes gehaald en zelfs het goedkope zeil was van de vloer getrokken.

'Ze hebben al gepulst, hoor ', riep een vrouw die verderop uit het raam hing.

Tante Geesje wist genoeg...

Ze hadden nog een keer een brief gekregen uit Westerbork, waarin haar vader vertelde dat ze naar het Oosten zouden gaan om daar te werken. Het ging naar omstandigheden goed, al huilde Saartje veel, ze kreeg niet genoeg te eten.

Vergeet je opoe niet? schreef haar vader, wij redden ons wel.

Nu was Hanneke degene die opoe zo vaak ze kon opzocht en al had het oude mensje er niet veel weet van, ze vroeg toch naar haar man en dochter en kon dan dreinen als een kind.



Daar is het Weesperplein, met versnelde stap gaat ze richting ziekenhuis maar wat vreemd, ook daar staan legerwagens, dat kan toch niet waar zijn, niet die oude, zieke mensen.

Ze aarzelt, plukt aan haar shawl.

'Ze worden allemaal weggehaald,' zegt een voorbijganger.



Anneke Koehof © fictie

Nawoord

Op 1 maart 1943 werden de patiënten uit de Joodse Invalide op bijzonder wrede wijze weggevoerd;

' Pulsen' Genoemd naar het verhuisbedrijf van Abraham Puls, die de woningen van weggevoerde Joden leeghaalde.



Dit verhaal las ik in het kader van 'Open Joodse Huizen' 4 mei 2014 in de OBA, Amsterdam.

Hollandia Kattenburg : 'DE PROMOTIE VAN MIJN TANTE ROOS'



Mijn tante Roos, 6e van links, met haar collega's in 1938


De promotie van tante Roos

Nadat mijn tante Roos in 1935 haar school had afgemaakt kon ze als 'leermeisje', zo heette dat toen, beginnen op een klein atelier, maar in feite was ze gewoon boodschappenmeisje.

Ze bracht naaiwerk bij thuiswerkers, dikwijls Duits Joodse vluchtelingen, en ze bezorgde kleding bij Maison De Bonneterie, wat ook toen al een deftig modemagazijn was.

Vaak moest ze naar een onverstaanbare oude Pool in de Transvaalbuurt, die knopen kleurde.

Om in zijn werkruimte te komen beklom ze de steile trappen en naarmate ze verder boven kwam stonk het penetranter naar de verfkleurstoffen die in pannetjes stonden te pruttelen. Ze bracht hem lapjes stof, zodat hij de benen knopen bijpassend kon kleuren. Het boodschappenwerk was niet zo leuk, maar het was crisistijd, je pakte alles aan.

Omdat ze zo niets van het naaivak leerde nam ze verschillende andere baantjes aan totdat ze in 1937, ze was toen 17 jaar, solliciteerde bij Hollandia Kattenburg, een textielfabriek waar waterdichte regenjassen werden vervaardigd die toen 'Big Ben' heetten en later bekend stonden onder de naam 'Falcon'.

Ze maakte een goede indruk en werd, weer als leerling, aangenomen op de gummi-afdeling. Daar werd rubber op de naden en tussen de belegsels geplakt door speciale plakkers.

En zo fietste Roosje elke morgen van de Kastanjeweg naar de Valkenwegpont over het IJ. Daar, naast de A.D.M, (De Amsterdamse Droogdok Maatschappij) was het gebouw van de textielfabriek, waar ze de hele dag, het was lopendebandwerk, belegsels aan de jassen moest stikken.

Het beviel haar goed, ze had er leuke collega's en altijd plezier en ze verdiende maar liefst 5 gulden in de week, dat was toen een heel bedrag.

Ze kreeg ook een vriendje, Meier Papegaai. Ze gingen samen uit en bij het afscheid zei mijn tante een keer voor de grap 'Dag schat', en hij antwoordde:

'O Roosje, was het maar echt zo dat ik je schat was'. Hij was stapelverliefd op haar.

Op een middag, toen ze weer eens een afspraakje hadden gemaakt, zei hij:

'Weet je wat ik vanavond aan doe? Ik doe een hoed aan'!

Maar de liefde kreeg geen kans om verder op te bloeien, want al op de eerste dag dat het dragen van een ster verplicht gesteld was, 1 mei 1942, werd hij al opgepakt.



Zijn broer werkte als kelner in de Hollandsche Schouwburg, maar vergat het verplichte witte kelner jasje. Meier holde achter hem aan zonder zijn overjas, waarop de gele ster nog maar net was aangebracht, aan te doen. Hij werd meteen gearresteerd en via de gevangenis in Amstelveen naar Amersfoort vervoerd. De rest laat zich raden...



Hollandia Kattenburg was een joods bedrijf, waar joodse werknemers zich thuis voelden vandaar dat veel joodse werkzoekenden daar graag een betrekking wilden.

In de oorlog speelde nog iets mee: onder dwang van de bezetter werden uniformen gemaakt voor het Duitse leger en daarom waren de joodse werknemers en hun gezinnen voorlopig 'gesperrt' (vrijgesteld van deportatie). Zo voelden zij zich redelijk veilig en hoopten op een snelle afloop van de oorlog.

Maar oorlogsmisdadigers als Himmler, Rauter en Lages wilden aan die regeling een einde maken en uiteindelijk vielen de troepen van de Grüne Polizei, onder leiding van de beruchte nazi-misdadiger Lages, de Hollandia Confectiefabrieken Kattenburg binnen. Alle in- en uitgangen werden hermetisch afgesloten.



Ik vervolg dit verhaal met wat ik heb opgetekend uit de mond van mijn hoogbejaarde tante Roos, zij is een van de twee nog levende personeelsleden die dit persoonlijk hebben meegemaakt.



Op die dag, woensdag 11 november 1942, vielen ze ineens binnen. Ik werkte op de gummi-afdeling, daar kwamen ze het eerst.



De directeur, een vervanger van de eigenlijke directeur, een Verwalter, wilde iets zeggen tegen het personeel, maar hij moest zwijgen.



We werden als schapen en bokken gescheiden, de Joden moesten aan de ene kant gaan staan en wij aan de andere.



Als eerste werd Rebecca Groenteman eruit gehaald, zij was communistisch en dat wisten die Duitsers precies. Ik weet zeker dat dát verraderswerk moet zijn geweest en ik weet ook door wie ze zijn verraden.



Ze hadden lijsten met namen bij zich en de joodse medewerkers werden een voor een afgeroepen. Het was verschrikkelijk.



We hebben uren zo gestaan. Ze kwamen om vier uur in de middag en wij mochten pas om acht uur 's avonds weg.



We zagen onze joodse collega's wegvoeren in vrachtauto's: Marietje Kloot, zij was vaak ziek en ik moest haar dan haar loonzakje brengen. Haar vader was fruithandelaar en ik kreeg de sappigste peer en de meest verse ananas. Saartje Melkman, Arie Swaab, Sjakie Kaas, Lowietje de Groot, hij was chef, Roosje Meents, die elke week bonnetjes verkocht voor de Matzes met Pasen, Jet de Groot, ach zovelen, en we waren nog steeds in de veronderstelling dat ze naar een werkkamp gingen...



En o ja, Janie Beers. Haar zusje Marietje was er niet, ze was pas bevallen. Ik ben nog op kraamvisite geweest en heb er altijd spijt van gehad dat ik de baby toen niet heb meegenomen, maar hoe konden ze weten wat hen boven het hoofd hing, ze waanden zich veilig bij Hollandia Kattenburg.



Toen we eindelijk weg mochten ben ik zo snel ik kon naar de Transvaalbuurt gegaan om gezinnen van personeelsleden te waarschuwen, zoals de vrouw van Sjakie Kaas, ik was daar net binnen toen ze gehaald werden door Nederlandse politiebeambtenaren...

Ik moest mijn papieren laten zien en werd hardhandig weggestuurd, ja zelfs van de trap af gegooid! Volledig overstuur kwam ik die avond op de Kastanjeweg aan.



Het was na die tijd heel moeilijk om weer naar het werk te gaan, maar we moesten door.

Later ben ik cheffin geworden, dat zou nooit gebeurd zijn als de joodse werknemers niet waren opgehaald; het was een promotie met een rouwrand”.



Anneke Koehof ©


Nawoord: Op 11 november 1942 werden 367 joodse medewerkers tezamen met hun familieleden, bij elkaar 826 personen, weggevoerd naar de Duitse concentratiekampen.

Slechts een enkeling kwam terug.

Velen woonden in Amsterdam Oost.



Dit verhaal las ik in het kader van 'Open Joodse Huizen' in de OBA Amsterdam op 4 mei 2014







http://deklassieken.radio4.nl/nieuwsinnoten 

zie mijn keuze van 27 januari 2015



Beste Schrijver/Voorlezer tijdens Open Joodse Huizen/Schrijvers uit Oost,
Vandaag ontvingen we - als organisatoren van de middag op 4 mei in de Javabibliotheek - een persoonlijke brief van Joël Cahen, directeur van het Joods Historisch Museum. De co-organisator van Open Joodse Huizen.
'We kijken terug op een zeer indrukwekkende 3e en 4e mei, met een drukbezochte editie van Open Joodse Huizen. In Amsterdam, Rotterdam, Haarlem, Groningen, Leeuwarden en Tilburg ontvingen wij meer dan 10.500 bezoekers. U zorgde er door uw inspanningen voor dat al deze mensen op een persoonlijke en indringende wijze konden stilstaan bij de 'kleine geschiedenissen'uit de Sjoa in Nederland en wat die - ook vandaag nog - voor ons betekenen. Zelf was ik o.a. aanwezig in de Openbare Bibliotheek Amsterdam op het Javaplein, waar ik diep onder de indruk was van de schrijvers.'

woensdag 16 april 2014

PALMPASEN


Palmpasen 1948
Foto Stadsarchief Amsterdam
 


       Dit verhaal schreef ik op Palmpasen voor
       Het Geheugen van Oost

 













Palmpasen

Als ik vroeger op Palm Zondag  naar mijn oma ging, ze woonde op de Kastanjeweg vlakbij de katholieke  Bonifatiuskerk, kwam ik vaak een optocht tegen van kinderen, allemaal op hun paasbest gekleed en ze droegen een palmpaasstok, in de vorm van een kruis.

De ene stok was nog mooier dan de andere. Ze waren omwonden met crêpepapier in allerlei kleuren.

Ook werd er 'levend' groen gebruikt, er hingen mandarijnen en eieren aan en bovenop elke stok prijkte een broodhaantje.

Omdat ik niet katholiek was opgevoed begreep ik niets van de betekenis van het kruis, het brood, het kraaien van de haan, de palmtakken en de eieren. Wel wist ik dat de stokken na de kerkdienst naar zieken en bejaarden werden gebracht, in dit geval denk ik naar het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis aan het Oosterpark.

O, wat was ik jaloers op die kinderen. Ik wilde ook zo'n mooie stok maken, maar ik zou er niet over prakkiseren om hem weg te geven. Ik wilde maar één ding en dat was mijn tanden zetten in zo'n haantje. Wat zou dat lekker smaken, ik proefde het verse brood al op mijn tong.

Nu weet ik dat Palmzondag het eind van de vastentijd inluidde, nou, dat zou voor mij dan mooi zijn uitgekomen, want ik was een altijd hongerig kind.

Mijn vriendje kreeg er ook een toen hij in het ziekenhuis lag. De stok werd aan het voeteneinde van zijn bed vastgebonden. Omdat zijn amandelen waren verwijderd, kon hij al dat het lekkers niet eten en er alleen maar naar kijken...

Gisteren lagen de haantjes uitgestald bij de bakker; ik kocht er een paar en zette er meteen mijn tanden in.

Dat viel even tegen, ik vond het een droog en smakeloos broodje, weer een illusie minder...



Anneke Koehof ©

13 april 2014



Palmpasen 1955
Foto Stadsarchief Amsterdam



http://www.geheugenvanoost.nl/89393/nl/palmpasen







woensdag 9 april 2014

MEE NAAR DE TUIN


Tuincomplex aan de Ooster Ringdijk
Collectie Stadsarchief Amsterdam
 
Ik schreef deze sfeertekening uit mijn vroegste jeugd voor
Het Geheugen van Oost
 
 
 
 
 
 
 
 
Mee naar de tuin

Mijn pleegouders, waar ik tijdelijk woonde omdat mijn eigen moeder vlak na mijn geboorte was overleden, hadden een tuinhuisje aan de Ooster Ringdijk in Amsterdam.

Het tuinhuisje werd na de oorlog opnieuw opgebouwd, want veel huisjes werden, bij gebrek aan brandstof, in het noodkacheltje opgestookt.

Het huisje van mijn pleegouders heette 'Liberty', de naam zegt genoeg...

Regelmatig toog mijn pleegvader op zijn fiets naar de volkstuin en keerde pas tegen etenstijd terug, met fietstassen vol groenten en fruit en vaak ook een bos bloemen.

Soms, op een warme dinsdagmiddag, als hun melkzaak gesloten was, mocht ik mee naar 'de tuin'. Ik herinner mij die zwoele middagen als een prettig soort verveling.

Als we aankwamen was mijn pleegvader, met wit katoenen pet op, al druk aan het schoffelen in zijn tuin waar hij van alles verbouwde.

Vooral de bonen aan de lange stokken met de daar tegenop groeiende wit/roze lathyrus intrigeerde mij, ik vond de tere bloemen op danseresjes lijken.

Natuurlijk moest ik uitkijken waar ik liep.

'Pas op mijn aardbeienbed,' riep mijn pleegvader terwijl hij met een rode zakdoek het zweet uit zijn ogen veegde. Vreemd, ik zag helemaal geen bed...

Spannend wat er zomaar uit de grond kwam; soms mocht ik een wortel plukken. Ik spoelde de aarde af bij het kraantje verderop, want in het tuinhuisje was geen water, gas of licht. Alles ging met de hand, geen enkel geluid verstoorde de stilte.

Thee werd gezet op het oliestelletje, waarvan de geur het warme huisje vervulde. Je moest wat langer wachten tot het water kookte, maar de thee smaakte daar anders, veel lekkerder.

Voor het huisje stond een withouten bank, daar zat ik dan loom, met een ouderwetse zonneklep op, tussen mijn pleegouders. Vogels zongen, bloemen geurden, mijn pleegvader rookte zijn pijp en ik zat daar gewoon gelukkig te zijn.

In de winter genoten we van de geweckte groenten en fruit uit dit kleine lustoord, ik in het bijzonder van die heerlijke, zoete witte lange peren, waarvan het sap langs je kin droop en het water me nu nog in de mond loopt.



Anneke Koehof (1943)

geschreven op 8 mei 2014 ©







woensdag 2 april 2014

INDISCHE HAPJES


Foto c

Nederlands-Indische kinderen met hun baboe
Collectie Tropenmuseum
    De opdracht was om een regel uit een  boek
    als eerste zin voor dit verhaal te gebruiken.

    Op deze manier ontstonden voor de schrijfgroep
    verschillende verhalen met een zelfde beginregel.

    We konden kiezen uit twee regels,
    de eerste gebruikte ik  als beginzin en de  tweede
    verwerkte ik in het verhaal.
    (Beide regels zijn onderstreept).
    Mijn verhaal speelt in 1980 en is fictief.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Indische hapjes 

In het voorjaar is ze gekomen. De onmacht om mij tegen haar te verzetten maakte dat ik die strijd al bij voorbaat had verloren.

Mijn tante Zus is een opvallende verschijning.

Zomer en winter draagt ze een lange zwarte mantel en een, eveneens zwarte, breedgerande hoed, die haar gezicht half bedekt.

Haar witgrijze haar hangt in heksachtige slierten over haar schouders. Voorbijgangers kijken om, stoten elkaar aan en wijzen.

Toen ze haar komst aankondigde probeerde ik er nog onderuit te komen; zou de treinreis niet te vermoeiend zijn?

'De hemel staat in het teken van de Vissen, dan moet ik reizen ja, en waar kan ik anders naar toe?'

'Nou ehhhh, naar Ymke misschien?' probeerde ik.

'Geen sprake van, zij is Steenbok en het is er zooo koud. Jij bent Boogschutter en bovendien mijn lievelingsnichtje. Ik had gedacht mijn verjaardag bij jou te vieren, je hebt zo'n fijne grote keuken. Ik word vijfenzeventig, dan nodig ik al mijn Indische vriendinnen uit en jij maakt een heerlijke rijsttafel, ja!'

'O nee toch,' protesteren de kinderen als ik het onder het avondeten vertel.

'We gaan niet naast haar lopen hoor!'

'Help me nou maar met de kamers,' zucht ik.

'Wanneer leer je nu eens nee te zeggen,' moppert mijn man 's avonds in het smalle logeerbed. 'Dit gaat weer weken duren en mevrouw eist doodleuk de beste kamer.'

Hij heeft gelijk, maar ik kan nu eenmaal niet tegen haar extreme gedrag op. Commanderen zit haar, als dochter van een rijke planter in het Koloniale Nederlands-Indië, in het bloed en ze behandelt mij als haar vroegere baboe.

De volgende morgen staat de taxichauffeur met armen vol koffers op de stoep. Tante schrijdt naar binnen en laat het aan mij over om hem te betalen.

'Dank je kind, ik zal het goed met je maken,' zegt ze en ontneemt me als altijd ogenblikkelijk de leiding over mijn huishouding.

Ondanks hun tegenzin komen de kinderen direct weer in haar ban. Ze vertelt bloederige 'stille kracht' verhalen waar ze nachtmerries van krijgen en legt de kaart om hen de toekomst te voorspellen.

Op haar verjaardag, twintig maart, de woonkamer heet als een oven, lijkt het wel een kippenhok.

'We zijn met de wagen uit Den Haag gekomen, luitjes...'

'We worden ouder, ja...'

'De jaren vliegen, weet je...'

'Toetie is al weduwe van Faas. Kassian!...'

'Adoe, wat een lekkerrre sàteh...'

'Toch niet die van Kokkie, hooooorrrr...'

'Soeda.'

Verhit presenteer ik mijn Indische hapjes en ga rond met de sherryfles.

De dames nippen, kirren, nippen, snateren, nippen, kwebbelen en giechelen zich terug in hun Indische kindertijd. Mijn eigen kinderen vluchten de tuin in.

Plotseling vliegt hun rode bal door het openstaande bovenraam en stuitert tussen de kakelende dames, die gillend opvliegen.

'Adoe, adoe, de geest van Faas,' roepen ze en voordat ik het weet zijn ze in paniek vertrokken.

Als een beledigde diva stampt tante naar boven en pakt haar koffers.

Opgelucht zie ik haar taxi de straat uit verdwijnen.

Morgen staat de hemel in het teken van de Ram.

Anneke Koehof ©